×
Artykuły

Bezpieczne wychodzenie z kosza podestu ruchomego na wysokości

Wśród użytkowników podestów ruchomych panuje powszechne przekonanie, że nie należy wychodzić z kosza podestu ruchomego na wysokości. Zalecenie to promowane jest przez firmy szkolące operatorów, a wytyczne zdecydowanej większości producentów podestów ruchomych wprost zabraniają wykonywania takich czynności. Nie przewidują tego również obecnie obowiązujące w Polsce przepisy bhp. Producenci nowoczesnych urządzeń oraz regulacje zachodnich instytucji zajmujących się bezpieczeństwem pracy przy użyciu podestów ruchomych pokazują, że w szczególnych przypadkach wychodzenie i wspinanie się ponad kosz platformy roboczej jest możliwe. Zawsze jednak musi się to odbywać pod warunkiem zachowania odpowiednich środków bezpieczeństwa.

Podesty ruchome są przede wszystkim przeznaczone do przenoszenia ludzi oraz ich narzędzi i materiałów na określoną wysokość, gdzie będą oni mogli bezpiecznie pracować. Wynika to ze specyfiki tego typu urządzeń, ponieważ podesty ruchome nie zostały zaprojektowane do wykorzystywania ich jako żurawie czy dźwigi (windy) do przenoszenia ludzi z jednego poziomu na drugi. Wchodzenie do kosza zainstalowanego na podeście ruchomym lub wyjście z niego odbywa się wówczas, kiedy urządzenie znajduje się w pozycji złożonej. Wychodzenie z kosza w momencie kiedy podest jest rozłożony i kosz znajduje się na wysokości jest w większości przypadków niedozwolone.

Jak pokazuje praktyka, w niektórych przypadkach opuszczenie kosza na wysokości mogłoby zwiększyć bezpieczeństwo pracy oraz ułatwić lub przyspieszyć wykonanie zadania. Przyjrzyjmy się zatem jakie warunki należałoby spełnić, aby móc opuścić kosz podczas pracy na wysokości bezpiecznie i w sposób zgodny z obowiązującymi normami bezpieczeństwa.

Międzynarodowa Federacja Producentów i Użytkowników Urządzeń Podnośnikowych (IPAF) opracowała w 2015 roku ogólne zalecenia i sposoby postępowania przy wychodzeniu z kosza podestu na wysokości (IPAF TGN E20815),

Identyfikowane są dwie sytuacje, w których możliwe jest wyjście z kosza lub wspinanie się ponad czy poza platformy robocze i kosze na wysokości:

  1. szczegółowa ocena ryzyka, wyraźnie wykazuje, że wyjście z kosza jest najbezpieczniejszym i najskuteczniejszym sposobem uzyskiwania dostępu do danej lokalizacji,
  2. jest ono częścią formalnego planu awaryjnego akcji ratunkowej.

Zanim operatorzy i pracownicy uzyskają pozwolenie na wychodzenie z kosza na zewnątrz, należy zadbać o przeprowadzenie drobiazgowej analizy zagrożeń i oceny ryzyka dla danego zadania oraz opracować instrukcję bezpiecznego wykonywania robót oraz prac szczególnie niebezpiecznych, sposobu przeprowadzania szkolenia ,uzgodnić z zakładowym inspektorem BHP a w sytuacji polskich uwarunkowań prawnych należałoby dodatkowo zwrócić się do właściwej jednostki organu dozoru technicznego o wydanie zgody na wykonywanie takich czynności.

  1. Ocena ryzyka musi wykazać, że podest ruchomy jest najbezpieczniejszym sposobem uzyskania dostępu do danego miejsca pracy, a inne sposoby dostępu ze względu na większe ryzyko wypadku zostały odrzucone.
  2. Zanim podest zostanie wykorzystany, należy przeprowadzić ocenę ryzyka dotyczącą terenu w celu zagwarantowania, że niebezpieczeństwo i ryzyko wypadkowe związane z wykonaniem zadania zostały wzięte pod uwagę.
  3. Następnie należy zadbać o wdrożenie właściwych środków bezpieczeństwa.
  4. Instrukcja bezpiecznego wykonywania robot powinna być opracowana do danego rodzaju prac.
  5. Pracownicy muszą zostać zapoznani z oceną ryzyka i środkami bezpieczeństwa oraz przeszkoleni z instrukcji w ramach instruktażu stanowiskowego.

Podczas planowania wyjścia operatora z kosza na zewnątrz na wysokości, bardzo ważne jest przemyślenie następujących punktów:

  1. Metody zapobiegania upadkom muszą być odpowiednio dobrane i właściwie stosowane przez cały czas przy wychodzeniu z kosza i wchodzeniu do niego na wysokości.
  2. Uprawniony i upoważniony oraz kompetentny operator musi zawsze pozostać w podniesionym podeście, w momencie, gdy ktoś wychodzi z maszyny.
  3. Należy pamiętać, że ładunek może dynamicznie oddziaływać na podest, jeżeli pracownik go wniesie lub zdejmie. Może to charakteryzować się bardzo różną dynamiką w zależności od rodzaju używanego podestu ruchomego. Podesty ruchome o dużych sztywnych konstrukcjach minimalizują ruch pomiędzy podestem roboczym, a miejscem pracy na zewnątrz maszyny w czasie wychodzenia z kosza na zewnątrz i wchodzenia do niego na wysokości. 
  4. Możliwość swobodnego ruchu wynikającego z sił poprzecznych powinna zostać oceniona na poziomie ziemi. Jeżeli zakres ruchu przy przyłożeniu dopuszczalnej siły poprzecznej przekracza 300 mm, podest nie powinien być użyty do wykonania zadania. 
  5. Należy zabezpieczyć maszynę przed nieoczekiwanym lub przypadkowym ruchem kosza /podestu.
  6. Nie wolno wspinać się po barierkach - balustradach, należy korzystać z punktów wejścia/wyjścia wyłącznie do tego przeznaczonych. 
  7. Należy zadbać, aby personel pozostający w pogotowiu znajdował się na ziemi w celu ułatwienia ewentualnej ewakuacji lub akcji ratunkowej. 
  8. Osoba kierująca pracami musi nadzorować całe zadanie w celu zagwarantowania, że ustalone zasady bezpieczeństwa są przestrzegane przez wszystkich zaangażowanych pracowników.

 

Oceniając istniejące zagrożenia, należy wziąć pod uwagę:

  • potencjalne ryzyko, że ktoś wypadnie w czasie wychodzenia z podestu ruchomego na konstrukcję,
  • upuszczenie narzędzi lub materiałów,
  • nagły nieoczekiwany ruch podestu ruchomego lub roboczego,
  • ruch kołowy, który nie powinien odbywać się wokół podwozia maszyny,
  • kwestie stateczności, jeżeli podest będzie obciążany dodatkowymi ładunkami, do których nie jest przeznaczony.

Należy uniknąć przeładowania podestu na wysokości, uwzględniając następujące problemy:

  • jedynie osoby, które opuściły podest, mogą z powrotem na niego wrócić,
  • podczas czynności wychodzenia z kosza na zewnątrz i ponownego wchodzenia do niego pozycja podestu ruchomego powinna pozostać niezmieniona,
  • należy zawsze brać pod uwagę fakt, że podesty ruchome wyposażone w systemy ograniczające moment wywracający przy zwiększeniu wysięgu, mogą zmniejszać dopuszczalne obciążenie,
  • siły dynamiczne pochodzące od uprzęży zapobiegającej przed upadkiem,
  • uszkodzenie podestu ruchomego lub konstrukcji przez niezamierzony ruch urządzenia,
  • masę osoby uwięzionej na wysokości, która obciąży podest,
  • bezpieczne i poprawne korzystanie z podwójnych "bliźniaczych" zaczepów linowych,
  • należy zachować ostrożność przy wychodzeniu z kosza na zewnątrz i wchodzenia do niego na wysokości. Należy stosować środki ochrony przed upadkiem przez cały czas. Jeżeli jest to możliwe, podest roboczy powinien zostać umieszczony w takiej pozycji, aby bramka wejściowa  otwierała się od krawędzi konstrukcji,
  • należy zachować pionowy odstęp wynoszący ok. 120 mm przez cały czas pomiędzy podestem ruchomym, a przyległą konstrukcją,
  • zapewnienie/wymiana środków ochrony przed upadkiem dla osób przebywających na konstrukcji. Wymogi dotyczące uprzęży bezpieczeństwa muszą być zgodnie z normą PN-EN 795.

Przy wychodzeniu na dach, powinno się zawsze zakładać, że dachy są pokryte materiałami łamliwymi. Osoby znajdujące się na podeście roboczym mogą jedynie wejść na płaski dach niepokryty materiałem łamliwym, który jest wyposażony w zabezpieczenia krawędziowe (balustrady i obrzeża) oraz zabezpieczenia obrzeża dostępu do wszelkich obszarów pokrytych materiałami łamliwymi pod warunkiem, że ruchy podestu roboczego nie stwarzają dodatkowego niebezpieczeństwa. Z drugiej strony, jeżeli miejscem wykonywania pracy na zewnątrz maszyny jest np. dach dwuspadowy, należy opracować i przyjąć odpowiednią metodę w celu zagwarantowania, że pracownicy podczas wychodzenia z kosza na zewnątrz nie spadną. Może okazać się konieczne użycie środków ochrony przed upadkiem, takich jak uprząż nakładana na całe ciało i bliźniacze zaczepy linowe zamocowane do odpowiedniego punktu kotwienia na konstrukcji przed wyjściem z kosza, aby zadbać o korzystanie z ochrony przed upadkiem przez cały czas przez każdego pracownika. Norma PN-EN 363 zawiera wytyczne dotyczące wyboru i używania uprzęży chroniącej przed upadkiem.

Czynniki, które powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie ryzyka związanego z miejscem wykonywania pracy na zewnątrz maszyny oraz akceptacji takiego miejsca uwzględniają:

  • wielkość miejsca docelowego,
  • czy jest pochyłe, śliskie lub nierówne,
  • wysokość przestrzeni roboczej / konstrukcje napowietrzne,
  • warunki pogodowe (silne wiatry, mokro, niskie temperatury),
  • wymagania operacyjne związane z zadaniem do wykonania,
  • potencjalne zakłócenia komunikacji.

 

Należy pamiętać, że wychodzenie z kosza na zewnątrz jest niecodzienną sytuacją i musi być poparte oceną ryzyka oraz instrukcją bezpiecznego wykonywania robót, która powinna być uzgodniona z zakładowym inspektorem BHP oraz wydana zgoda przez właściwą jednostkę organu dozoru technicznego na wykonywanie takich czynności. Instrukcja powinna być bezwzględnie stosowana i przestrzegana.

 

mgr inż. Rafał Knotek-Trościanko jest Training Managerem w Ośrodku Doskonalenia Kadr ERGON


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany.


Pozostałe artykuły