W związku z wprowadzeniem formy uproszczonej dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu bliskiego, wśród eksploatujących UTB pojawiają się bardzo różne interpretacje dotyczące uprawnień dla operatorów i obowiązków dla konserwatorów tych urządzeń.
W rozporządzeniu Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz. U. 2018, poz.2176) wprowadzono zasadę, że badań technicznych nie przeprowadza się dla UTB objętych dozorem uproszczonym, z wyjątkiem badań doraźnych powypadkowych lub poawaryjnych. W rozumieniu powyższego urządzenie pod dozorem uproszczonym nie wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2021 r. poz. 272, z późn. zm.). W praktyce interpretacja tego postanowienia budzi obecnie pewne niejasności i różnice zdań wśród eksploatujących takie urządzenia.
Wśród eksploatujących wiele wątpliwości budzi kwestia obowiązkowych czynności związanych z eksploatacją UTB objętych dozorem uproszczonym. Niektórzy uważają, że jeśli dane urządzenie nie podlega obowiązkowi zgłoszenia do UDT, to automatycznie zwalnia to użytkowników z konieczności zapewnienia obsługi i konserwacji legitymującej się właściwym zaświadczeniem kwalifikacyjnym, wydanym przez jednostkę dozoru technicznego, wykonywania konserwacji, prowadzenia dziennika konserwacji czy obliczania resursu. Niektóre środowiska stoją na stanowisku, że nawet w przypadku zastosowania formy uproszczonej, UTB nadal podlegają przepisom rozporządzenia i powinny być użytkowane oraz konserwowane zgodnie z jego postanowieniami.
Wobec powyższych rozbieżności interpretacyjnych konieczne jest dokładne wyjaśnienie przepisów, aby uniknąć zamieszania i zagwarantować jednolite stosowanie regulacji dotyczących dozoru uproszczonego nad UTB.
Brak konieczności rejestracji nie zwalnia z konieczności prowadzenia dokumentacji dla UTB
Jako redakcja portalu branżowego zwróciliśmy się do Departamentu Techniki Urzędu Dozoru Technicznego z prośbą o jednoznaczną interpretację, aby rozwiać wszelkie wątpliwości związane z interpretacją przepisów przez różne środowiska.
Stanowisko Urzędu Dozoru Technicznego przedstawia mgr inż. Paweł Rajewski, Kierownik Wydziału Urządzeń Transportu Bliskiego.
Uprzejmie informuję, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz. U. 2018, poz. 2176) zostały wskazane formy dozoru technicznego dla odpowiednich UTB.
UTB, dla których przewidziana jest forma dozoru technicznego uproszczonego, nie wymagają rejestracji w organach dozoru technicznego oraz nie wymagają konieczności uzyskania decyzji zezwalającej na ich eksploatację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2021 r. poz. 272, z późn. zm.).
Brak wymagania dotyczący uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację, nie zwalnia eksploatujących z przestrzegania przepisów ustawy o dozorze technicznym oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie. W związku z tym na eksploatującym spoczywa obowiązek m.in.:
- posiadania stosownej dokumentacji technicznej UTB,
- zapewnienia konserwacji przez osoby posiadające odpowiednie zaświadczenia kwalifikacyjne wydane przez organy dozoru technicznego, w zakresie określonym przepisami,
- wykonywania i dokumentowania pomiarów elektrycznych UTB;
- rejestrowania przebiegu eksploatacji UTB.
Jedynym rodzajem badań technicznych, które przeprowadzane są dla urządzeń objętych dozorem technicznym uproszczonym, są badania doraźne poawaryjne oraz/lub powypadkowe.
Kwestię posiadania zaświadczeń kwalifikacyjnych do obsługi, dla których przewidziana jest forma dozoru technicznego uproszczonego, reguluje zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych (Dz. U. 2019, poz. 1008). Zał. nr 3 zawiera pod tabelą nr 1 zapis:
Poz. 1–3 nie dotyczy urządzeń technicznych:
- o napędzie ręcznym wszystkich mechanizmów;
- z napędem elektrycznym jednofazowym o udźwigu do 1000 kg;
- udźwigu do 250 kg, z wyłączeniem urządzeń służących do przemieszczania osób.
Poz. 4–11 nie dotyczy urządzeń technicznych:
- o napędzie ręcznym wszystkich mechanizmów;
- udźwigu do 250 kg, z wyłączeniem dźwigów oraz urządzeń służących do przemieszczania osób.
W związku z powyższym zaświadczenia kwalifikacyjne do obsługi UTB w w/w przypadkach nie są wymagane.
