×
Artykuły

Urządzenia dla osób niepełnosprawnych

Zgodnie z krajowymi przepisami budowlanymi usuwanie barier architektonicznych odbywa się poprzez konstruowanie obiektów budowlanych w taki sposób, aby uwzględniały możliwość korzystania przez osoby niepełnosprawne. Możliwe jest to również poprzez zapewnienie urządzeń technicznych, które pozwalają na pełny i bezpieczny dostęp do tych obiektów przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. 

Takimi urządzeniami technicznymi mogą być urządzenia dla osób niepełnosprawnych, które przeznaczone są do użytkowania przez osoby z ograniczoną zdolnością poruszania się. Urządzenia składają się z podstawy ładunkowej i mechanizmu podnoszenia, najczęściej o napędzie elektrycznym lub hydraulicznym oraz posiadają:

  • niecałkowicie obudowaną podstawę ładunkową,
  • niewielką prędkość przemieszczania się podstawy ładunkowej urządzenia, nie przekraczającą 0,15 m/s,
  • przyciski sterownicze wymagające stałego oddziaływania, których zwolnienie powoduje zatrzymanie podstawy ładunkowej,
  • kurtyny świetlne lub bariery czułe na nacisk zabezpieczające przed kolizją urządzenia z elementami schodów lub szybu urządzenia.

 

Dźwigi schodowe

Dźwigi schodowe to urządzenia montowane przy schodach, wewnątrz bądź na zewnątrz budynków, poruszające się w płaszczyźnie nachylonej. Są przeznaczone do transportu osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich, między dwoma lub więcej poziomami. Urządzenia posiadają elementy składane, co umożliwia złożenie urządzenia na czas jego postoju. W zależności od potrzeby stosuje się różne odmiany konstrukcyjne powyższych urządzeń:

  • Platformy pochyłe – pozwalają na przemieszczanie się wzdłuż schodów osoby w pozycji stojącej bądź osoby siedzącej na wózku inwalidzkim. Płaska, pozioma podstawa ładunkowa urządzenia pozwala na wjechanie na nią wózka inwalidzkiego.
  • Podnośniki krzesełkowe – urządzenia o konstrukcji składanego fotela pozwalające na przemieszczanie się osoby w pozycji siedzącej.

 

Platformy podnoszące pionowe

Platformy podnoszące pionowe to urządzenia instalowane na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków w celu obsługiwania stałych, czasem kilku, poziomów przystankowych. Charakteryzują się większym udźwigiem niż dźwigi schodowe. Wyposażone są w napęd śrubowy, łańcuchowy lub hydrauliczny. Wymiary i budowa platformy umożliwiają jazdę pasażerowi niepełnosprawnemu na wózku inwalidzkim lub bez niego, razem z asystentem czy opiekunem.

 

Dobór urządzenia

Urządzenie dla osób niepełnosprawnych powinno odpowiadać potrzebom użytkownika. Wybór właściwego rodzaju urządzenia najlepiej rozważyć na etapie projektu budynku, biorąc pod uwagę:

1. Czynniki związane z urządzeniem:

  • stopień niepełnosprawności użytkowników, w tym pozycja, w jakiej mają być przemieszczani (osoba w pozycji siedzącej, stojącej, czy na wózku inwalidzkim),
  • dobór udźwigu nominalnego urządzenia do przewidywanego zastosowania,
  • dobór odpowiedniego wyposażenia urządzenia (w tym zakresu operacji przy obsłudze urządzenia wykonywanych ręcznie bądź automatycznie),
  • dobór rodzaju i liczby przycisków sterowniczych dostosowanych do użytkowników, z uwzględnieniem stopnia ich niepełnosprawności,
  • konieczność stosowania zabezpieczenia przed nieautoryzowanym użyciem.

2. Czynniki związane z lokalizacją i miejscem montażu urządzenia:

  • upewnienie się, że instalacja urządzenia nie zakłóci funkcjonowania wewnątrz i wokół budynku,
  • sprawdzenie, że konstrukcja wsporcza przeniesie obciążenia wynikające z pracy urządzenia,
  • zapewnienie odpowiedniej przestrzeni wokół urządzenia umożliwiającej manewrowanie wózkiem inwalidzkim,
  • zabezpieczenie urządzenia przed skutkami działania czynników zewnętrznych takich jak opady atmosferyczne czy wysoka bądź niska temperatura otoczenia,
  • częstość wykorzystywania urządzenia,
  • zapewnienie właściwego zasilania elektrycznego,
  • zapewnienie właściwego natężenia oświetlenia na przystankach.

 

Wykonanie i bezpieczeństwo użytkowania

Urządzenia dla osób niepełnosprawnych (nawet te wykonane na własny użytek) są maszynami podlegającymi Dyrektywie Maszynowej 2006/42/WE. Producenci tych maszyn zobowiązani są do zapewnienia zgodności urządzeń z zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa zawartymi w tej dyrektywie i oznaczenia urządzeń CE.
W celu zapewnienia tej zgodności producenci urządzeń dla osób niepełnosprawnych na etapie konstruowania maszyny często korzystają z norm zharmonizowanych dających domniemanie zgodności z dyrektywą, którymi są:

  • PN-EN 81-40 - Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów - Dźwigi specjalne do transportu osób i towarów - Część 40: Dźwigi schodowe oraz podesty ruchome pochyłe dla osób z ograniczoną zdolnością poruszania się.
  • PN-EN 81-41 - Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów - Dźwigi specjalne do transportu osób i towarów - Część 41: Platformy podnoszące pionowe dla osób z ograniczoną zdolnością poruszania się.

Urządzenia dla osób niepełnosprawnych są urządzeniami technicznymi służącymi do przemieszczania osób w ograniczonym zasięgu i w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. 2015 poz. 1125 z późn. zm.) podlegają dozorowi technicznemu. Oznacza to, że przed włączeniem urządzeń do eksploatacji powinny być zgłoszone do badań technicznych wykonywanych przez Urząd Dozoru Technicznego, w celu otrzymania decyzji zezwalających na ich eksploatację.

W fazie eksploatacji urządzenia użytkownik powinien przestrzegać zapisów instrukcji eksploatacji urządzenia i zapewnić jego uprawnioną konserwację.

 

Autor artykułu, Michał Dębski, jest pracownikiem Departamentu Koordynacji Inspekcji w Urzędzie Dozoru Technicznego.

Galeria


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany.


Pozostałe artykuły

 Automatyzacja, która się opłaca

Automatyzacja, która się opłaca

Modułowość i elastyczność pozwalająca na niespotykaną efektywność inwestycji. Zmienna rzeczywistość rynkowa zazwyczaj powoduje konieczność...

ITM Polska 2017

ITM Polska 2017

W dniach 6-9 czerwca w Poznaniu odbyły się kolejne międzynarodowe targi ITM Polska, których przewodnim hasłem były: innowacje, technologie,...