Webinar Urzędu Dozoru Technicznego pt. Dzień Przedsiębiorcy z UDT, skierowany został do właścicieli firm, osób odpowiedzialnych za utrzymanie ruchu, operatorów oraz konserwatorów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Specjalnie dla naszych czytelników podsumowujemy najważniejsze zagadnienia poruszone podczas spotkania online.
Przedstawiciele UDT przypomnieli o najważniejszych obowiązkach wynikających z przepisów prawa, zwrócili uwagę na sytuacje, które w praktyce najczęściej prowadzą do wypadków lub nieprawidłowości podczas eksploatacji urządzeń oraz przypomnieli o dobrych praktykach zapewniających bezpieczną eksploatację urządzeń.
Obowiązki eksploatującego
Zakres obowiązków eksploatującego został określony w Rozporządzeniu Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego.
Eksploatujący odpowiada za zapewnienie bezpiecznych warunków użytkowania urządzenia. Obejmuje to znacznie więcej niż samo dopuszczenie urządzenia do pracy.
Do jego podstawowych obowiązków należy przede wszystkim zapewnienie właściwej obsługi urządzenia. Jeżeli dla danego rodzaju UTB wymagane są kwalifikacje, urządzenie może być obsługiwane wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie zaświadczenia kwalifikacyjne.
Równie ważne jest zapewnienie właściwej konserwacji urządzenia. Czynności konserwacyjne mogą wykonywać jedynie osoby posiadające stosowne zaświadczenia kwalifikacyjne. Regularne przeglądy pozwalają wykryć zużycie elementów jeszcze przed wystąpieniem awarii oraz ograniczają ryzyko nieplanowanych przestojów.
Na eksploatującym spoczywa również obowiązek prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej urządzenia. Dla każdego urządzenia należy prowadzić oddzielny dziennik konserwacji, który może mieć formę papierową lub elektroniczną.
Istotnym elementem jest także kontrolowanie tzw. resursu urządzenia, czyli przebiegu jego eksploatacji zgodnie z wymaganiami producenta. W przypadku osiągnięcia lub przekroczenia resursu eksploatujący ma obowiązek przeprowadzić ocenę stanu technicznego urządzenia, lub zlecić jej wykonanie.
Do obowiązków należy również zapewnienie wykonywania okresowych pomiarów elektrycznych oraz ich właściwego udokumentowania. Potwierdzeniem wykonania pomiarów jest protokół sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Obowiązki konserwującego
Podczas webinaru przypomniano również obowiązki osób wykonujących konserwację urządzeń transportu bliskiego.
Podstawowym zadaniem konserwatora jest wykonywanie przeglądów zgodnie z wymaganiami określonymi przez producenta urządzenia. Dotyczy to zarówno terminów wykonywania przeglądów, jak i zakresu poszczególnych czynności.
Do obowiązków konserwującego należy również usuwanie usterek oraz innych nieprawidłowości wpływających na prawidłową pracę urządzenia.
Każda wykonana czynność powinna zostać odnotowana w dzienniku konserwacji wraz z wynikiem przeprowadzonego przeglądu. Dokumentacja ta stanowi historię techniczną urządzenia i jest istotnym elementem podczas kontroli oraz późniejszej eksploatacji.
Jeżeli konserwator stwierdzi nieprawidłowości powodujące konieczność wyłączenia urządzenia z eksploatacji, ma obowiązek niezwłocznie poinformować o tym eksploatującego oraz dokonać odpowiednich wpisów w dokumentacji.
Instrukcja eksploatacji – najważniejsze źródło wiedzy o urządzeniu
Jednym z głównych tematów webinaru było znaczenie instrukcji eksploatacji (DTR). Jak podkreślili przedstawiciele UDT, urządzenie transportu bliskiego powinno być użytkowane zgodnie z warunkami określonymi właśnie w tym dokumencie.
Instrukcja eksploatacji zawiera informacje niezbędne do bezpiecznej pracy urządzenia. Określa między innymi jego przewidywane zastosowanie, wskazuje czynności zabronione, opisuje czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy, a także przedstawia sposób prawidłowej obsługi.
Dokument określa również częstotliwość wykonywania konserwacji, sposób jej prowadzenia oraz kryteria zużycia poszczególnych elementów urządzenia.
Podczas webinaru przypomniano, że zarówno operator, jak i konserwator mają obowiązek przestrzegania instrukcji eksploatacji. W praktyce oznacza to, że wiele błędów prowadzących do awarii lub wypadków można wyeliminować poprzez stosowanie się do zaleceń producenta.
Najczęstsze błędy podczas eksploatacji UTB
Prelegenci omówili również najczęściej spotykane nieprawidłowości podczas użytkowania urządzeń transportu bliskiego.
Jednym z najczęstszych występujących problemów jest niezachowanie należytej ostrożności przez operatorów i osoby przebywające w strefie pracy urządzeń. Pośpiech, rutyna oraz lekceważenie zagrożeń często prowadzą do niebezpiecznych sytuacji.
Spotykanym błędem jest także przeciążanie urządzeń. Operator powinien każdorazowo uwzględniać rzeczywisty udźwig urządzenia, który określony jest w diagramie udźwigu i zależy między innymi od wysięgu, wysokości podnoszenia czy konfiguracji pracy. Nie wolno kierować się wyłącznie maksymalnym udźwigiem podawanym przez producenta.
Do szczególnie niebezpiecznych praktyk należy przenoszenie ładunków nad osobami. W przypadku awarii zawiesia lub innego elementu układu podnoszenia może to prowadzić do tragicznych w skutkach wypadków.
UDT zwrócił również uwagę na przypadki wykorzystywania urządzeń przeznaczonych do transportu ładunków do podnoszenia ludzi. Takie działania są niedopuszczalne i stwarzają bezpośrednie zagrożenie życia.
Kolejnym spotykanym problemem jest niestosowanie środków ochrony indywidualnej. W zależności od wykonywanej pracy mogą to być między innymi hełmy ochronne, rękawice, okulary ochronne, kamizelki ostrzegawcze, ochronniki słuchu czy środki zabezpieczające przed upadkiem z wysokości.
Dobre praktyki
Oprócz obowiązków wynikających z przepisów warto wdrażać rozwiązania, które zwiększają poziom bezpieczeństwa i ograniczają ryzyko awarii.
Przedstawiciele UDT wskazali przede wszystkim na konieczność regularnego szkolenia pracowników z zakresu prawidłowej obsługi urządzeń oraz występujących zagrożeń. Wiedza operatorów powinna być systematycznie aktualizowana, zwłaszcza w przypadku zmian organizacyjnych lub pojawienia się nowych urządzeń.
Nie mniej ważne jest reagowanie na wszystkie zgłaszane przez pracowników nieprawidłowości. Nawet pozornie drobne usterki mogą z czasem doprowadzić do poważnych awarii lub zagrożenia bezpieczeństwa.
Dobrą praktyką jest także stałe dbanie o właściwy stan techniczny urządzeń oraz wykonywanie wszystkich niezbędnych napraw i wymiany zużytych elementów bez odkładania ich na później. Regularna konserwacja, właściwie prowadzona dokumentacja oraz przestrzeganie instrukcji eksploatacji pozwalają nie tylko spełnić wymagania dozoru technicznego, ale przede wszystkim zwiększają bezpieczeństwo pracy i wydłużają okres bezawaryjnej eksploatacji urządzeń.
Podsumowanie
Choć przepisy dotyczące eksploatacji urządzeń transportu bliskiego są dobrze znane, praktyka pokazuje, że wiele nieprawidłowości wynika z rutyny, pośpiechu lub lekceważenia podstawowych zasad bezpieczeństwa.
Webinar UDT przypomniał, że bezpieczna eksploatacja UTB to wspólna odpowiedzialność eksploatującego, konserwatora i operatora. Przestrzeganie instrukcji eksploatacji, właściwe prowadzenie dokumentacji, wykonywanie regularnych przeglądów oraz eliminowanie najczęstszych błędów pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko awarii i wypadków, oraz zapewnić zgodność z wymaganiami dozoru technicznego.
