Zużycie obrzeży kół jezdnych suwnicy - gdzie szukać dopuszczalnych wartości?
Czy istnieje podstawa prawna, norma lub wytyczne UDT określające minimalną grubość obrzeży kół jezdnych suwnicy na poziomie 10 mm?
Odpowiada Stanisław Świderski - ekspert w segmencie suwnice, wciągniki, wciągarki, żurawie, udźwigowienie stanowisk pracy, resurs
Obecnie nie ma obowiązującego przepisu ani normy, które wprost określałyby dopuszczalne zużycie obrzeży kół jezdnych suwnic.
Zgodnie z obowiązującą Dyrektywą Maszynową to producent urządzenia powinien określić w Dokumentacji Techniczej (DTR) dopuszczalne parametry zużycia elementów mających wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji. Obecnie podstawowym źródłem informacji w tym zakresie pozostaje dokumentacja techniczna producenta suwnicy.
Dawne przepisy dozoru technicznego DT/UT-7/95 – Suwnice, zawierały wytyczne dotyczące zużycia obrzeży kół jezdnych, jednak zostały one wycofane.
Ze względu na prośby naszych czytelników, dla przypomnienia, cytuję brzmienie punktu 1.2.15 odnoszącego się do zużycia obrzeży:
1.2.15 Dopuszczalne zużycie powierzchni bieżnych kół szynowych nie może przekraczać 40% grubości pierwotnej, a dopuszczalne zużycie obrzeży tych kół nie może przekraczać 50% grubości pierwotnej i nie może być większe niż 0,01 m.
Jeżeli użytkownik nie posiada DTR, warto zwrócić się do właściwego oddziału UDT lub producenta urządzenia, którzy powinni pomóc w rozwiązaniu tego problemu.
W praktyce w niektórych starych DTR można spotkać zapisy powielane z przepisów DT/UT-7/95 dopuszczające graniczne zużycie obrzeży 10 mm. Jednak w niektórych przypadkach ograniczenie to wydaje się być absurdalne.
Należy mieć na uwadze fakt, że używane do produkcji suwnic w Polsce zestawy kołowe wg dokumentacji Detrans, DNi i DNk miały bardzo różne wytoczenia bieżni i początkowa grubość obrzeży wahała się od 27,5mm do 17,5 mm – w zależności od wykonania. Parametr ten wynikał z rozwiązań konstrukcyjnych konkretnego urządzenia i dlatego należy opierać się na DTR producenta i zapisach tam zawartych, a także określić jakie grubości obrzeży posiadała nowa suwnica oraz jaka jest jej rozpiętość i siły boczne od ukosowania.
Jeżeli nowa suwnica miała wartość początkową obrzeża 17,5 mm to wydaje się być racjonale, że graniczna wartość zużycia obrzeża powinna wynosić 10 mm. Dla obrzeża nowego 27,5 mm dopuszczalne zużycie nie więcej niż 10 mm jest w mojej ocenie rozrzutnością niczym nieuzasadnioną. Dlatego jestem przeciwny bezpośredniemu odniesieniu do dawnych przepisów Dozoru Technicznego, które od dawna nie obowiązują. W zamian sugeruję analizę DTR producenta i dokumentacji suwnicy.
Jak ten problem rozwiązują wiodący producenci?
Firma Demag jednoznacznie określa w swoich kołach wartość dopuszczalnego zużycia obrzeży kół jednych.
Na obwodzie bieżni koła frezowane są 3 zagłębienia co 120 stopni o głębokości równej minimalnej dopuszczalnej grubości obrzeża. Jeżeli przez nafrezowanie widać szynę jezdną, koło jezdne kwalifikuje się do wymiany. Rozwiązanie nie wymaga od eksploatującego żadnych dodatkowych pomiarów. Ocena jest prosta i jednoznaczna (patrz zdjęcie).
