×
Artykuły

Dźwigi w turbinach wiatrowych

Prześlij nam swój artykuł
Zobacz galerię zdjęć

Współcześnie instalowane turbiny wiatrowe są wyposażane w urządzenia podnoszące, które pełnią kilka funkcji. Przemieszczają pracowników do miejsc roboczych, tzn. do gondol, kolejnych poziomów (przystanków) pośrednich wieży turbiny oraz umożliwiają przemieszczanie określonych ładunków. Ich konstrukcja pozwala również na wykonywanie prac związanych z utrzymaniem stanu technicznego samej wieży turbiny. Z uwagi na liczbę realizowanych funkcji nie było łatwo jednoznacznie zakwalifikować je do konkretnego rodzaju urządzeń podnoszących. Ostatecznie, po kilku zmianach w międzyczasie, ustalono, że tego rodzaju urządzenia będą określane jako dźwigi.

Obecnie instalowane turbiny wiatrowe osiągają wysokości blisko 260 m, stąd wyposażanie ich w dźwig jest niezbędne. Dźwigi instalowane wewnątrz wież turbin wiatrowych wykorzystują jako prowadzenie (prowadnice) zainstalowane na stałe drabiny wzdłuż wnętrza konstrukcji wieży. Drabiny te wykorzystywane są jako stały środek dostępu do elementów wieży oraz zejście awaryjne w przypadku ewakuacji z dźwigu. Dodatkowo są wyposażone w urządzenia ułatwiające wchodzenie.

 

Regulacje, którym podlegają dźwigi instalowane w turbinach wiatrowych

Projektowanie turbin wiatrowych, podporządkowane musi być europejskim normom, jak np.EN 61400 Wind turbines lub EN 50308 Wind turbines, które zawierają wiele wymagań związanych z konstrukcją wież i turbin oraz ich zabezpieczeń. Normy te nie odnoszą się natomiast do szczegółowych wymagań dotyczących konstrukcji i zabezpieczeń dźwigów, jak również wymagań dotyczących samego usytuowania dźwigów w turbinach.

Dźwigi, instalowane w turbinach wiatrowych nie są objęte również dyrektywą dźwigową, gdyż z dyrektywy tej wyłączone są urządzenia podnoszące, z których można prowadzić prace. Dźwigi w turbinach wiatrowych objęte są zakresem dyrektywy maszynowej. Istotną cechą tego rodzaju urządzeń jest to, że są obsługiwane przez kompetentne i upoważnione osoby. Ponadto eksploatuje się je w zamkniętym środowisku, co eliminuje wiele rodzajów ryzyka, dotyczących konwencjonalnych dźwigów (wind) instalowanych w miejscach ogólnodostępnych. Dźwigi w turbinach wiatrowych spełniają zasadnicze wymagania bezpieczeństwa, chociaż specyfika ich użytkowania jest inna.

 

Wprowadzenie do obrotu i oddanie do użytkowania

Dźwigi instalowane w turbinach wiatrowych obsługują znaczne wysokości podnoszenia, niewątpliwie przekraczające 3 metry. W związku z tym należy pamiętać, że urządzenia do podnoszenia osób lub osób i towarów, stwarzające ryzyko upadku z wysokości większej niż 3 metry, zostały wymienione w pkt 17 załącznika IV dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Taki przypadek oraz mające do niego zastosowanie odpowiednie procedury oceny zgodności zostały opisane w art. 12 ust. 4 dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. W przypadku, gdy dany dźwig nie jest produkowany zgodnie z normami zharmonizowanymi lub produkowany jest jedynie częściowo zgodnie z takimi normami, lub jeżeli takie normy nie obejmują wszystkich istotnych zasadniczych wymagań dyrektywy maszynowej, lub jeżeli normy zharmonizowane nie istnieją, wówczas na etapie produkcji wymagane jest zaangażowanie do procesu oceny zgodności przez producenta strony trzeciej, tzw. jednostki notyfikowanej. Konieczne jest w takim przypadku, przy udziale Jednostki Notyfikowanej, przeprowadzenie wybranej przez producenta: procedury badania typu WE lub procedury pełnego zapewnienia jakości.

Taką jednostką notyfikowaną jest np. UDT-CERT.

 

Projekt normy prEN 81-44 Safety rules for the construction and installation of lifts – Special lifts for the transport of persons and goods – Part 44: Lifting appliances in wind turbines 

Jak wspomniano wcześniej, nie istnieje jeszcze norma zharmonizowana dla dźwigów instalowanych w turbinach wiatrowych. Prace nad jej opracowaniem trwają, a zaczęły się w 2016 r. Projekt normy był współtworzony przez producentów dźwigów budowlanych i podestów ruchomych, producentów siłowni wiatrowych oraz czołowych Europejskich Jednostek Inspekcyjnych oraz Notyfikowanych do dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Przewiduje się, że norma zostanie zharmonizowana z dyrektywą maszynową 2006/42/WE.

W projekcie normy określono wymagania bezpieczeństwa dotyczące konstrukcji i instalacji urządzeń do podnoszenia z napędem mechanicznym (zwanych dźwigami), instalowanych na stałe wewnątrz lub na zewnątrz turbin wiatrowych i przeznaczonych do dostępu do miejsc pracy na turbinach wiatrowych dla kompetentnych osób.

Podczas opracowywania projektu normy przyjęto założenia, że dźwig:

  • posiada podstawę ładunkową, która obsługuje określone poziomy przystanków,
  • może przemieszczać osoby na stanowiska robocze, na których wykonują pracę (która może być wykonywana również z podstawy ładunkowej dźwigu),
  • przeznaczony jest do przewozu osób i ładunków,
  • jest prowadzony,
  • przemieszczany jest w pionie lub po torze odchylonym od pionu nie więcej niż 15 stopni,
  • jest wsparty lub utrzymywany przez zębatkę lub napęd linowy;
  • porusza się z prędkością nie większą niż 0,7 m/s,
  • może pracować w zakresie roboczej temperatury otoczenia od -25°C do +55°C.

 

Projekt normy nie określa wymagań dotyczących:

  • pracy dźwigu w trudnych warunkach (np. ekstremalne klimaty, silne pola magnetyczne);
  • hałasu;
  • wykorzystania dźwigu do montażu lub demontażu turbiny wiatrowej;
  • ochrony odgromowej;
  • eksploatacji podlegającej specjalnym zasadom (np. atmosfera potencjalnie wybuchowa);
  • kompatybilności elektromagnetycznej (emisja, odporność);
  • manipulowania ładunkami, których charakter może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji;
  • stosowania silników spalinowych;
  • hydraulicznych i pneumatycznych zespołów napędowych;
  • zagrożeń występujących podczas procesu produkcyjnego;
  • zastosowania dźwigów na „pływających” turbinach wiatrowych;
  • użytkowania dźwigów podczas trzęsień ziemi.   

 


Pełna treść publikacji dostępna jest w biuletynie UDT INSPEKTOR, nr. 3/2020 (str. 16 ).


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany.


Pozostałe artykuły

Żurawie HMF w branży komunalnej

Żurawie HMF w branży komunalnej

Jedną z najważniejszych branży, do której nieustannie od wielu lat HMF Polska Sp. z o.o. dostarcza żurawie samochodowe jest branża komunalna....

wszystkie artykuły

BLOG